Menu

SpaceX, NASA’nın dev projesini nasıl çöpe attırdı?

SpaceX’in uzay konusundaki yaklaşımının, NASA’nın büyük bir araştırma projesini iptal etmesine ve hatta “çöpe atmasına” neden olduğu ortaya çıktı.

admin 2 ayönce 1

NASA, uzay teknolojisinin hudutlarını zorlamasıyla ve ekseriyetle milyar dolarlık misyonları birinci denemede gerçekleştirmesiyle tanınıyor. Lakin bu yaklaşımın bir bedeli var ve burada yalnızca vergi mükelleflerinden gelen kaynaklardan bahsetmiyoruz. NASA’nın yeni bir fikri birinci kere ortaya atması ile yeni teknolojinin birinci gerçek ölçekli testi ortasında uzun yıllar geçebiliyor.

Ancak, SpaceX ve Rocket Lab üzere yeni özel uzay şirketleri ve teşebbüsler sayesinde bu eski uzay yaklaşımı hayli süratli bir biçimde değişiyor. NASA, federal bir kurum olarak siyasetle uğraşmak zorunda ve bütçesi büyük ölçüde ABD Kongresine bağlı. Ayrıyeten kamuoyundaki imajı da çok değerli ve her başarısızlık mevcut yahut gelecekteki projeler için önemli sonuçlar doğurabiliyor.

Özel şirketler ise çok daha büyük riskler alabiliyor. Örnek olarak SpaceX’e bakabiliriz. Milyarder Elon Musk’ın uzay şirketi, karşılığında bedelli datalar elde etmek ve daha süratli gelişme elde etmek için roketleri (veya milyonlarca doları) çöpe atabiliyor ve bu yaklaşım, NASA’nın asla düşünemeyeceği bir şey.

Daha evvel NASA ile çalışmış olan Central Florida Üniversitesi’nden gezegen bilimci ve uzay teknolojisi uzmanı Dr. Phil Metzger, bu “deneyelim ve görelim” yaklaşımının en azından kimi durumlarda yetersiz olduğunun şahane bir örneğini paylaştı.

Eğer SpaceX’in Falcon 9 roketinin uçuşunu izlediyseniz, tekrar giriş yakmalarını duymuş olabilirsiniz. Roket atmosferin daha ağır kısmına girdiğinde Falcon 9, dokuz Merlin 1D motorundan üçünü çalıştırıp aracı yavaşlatırken, motorların dumanları da aslında bir ısı kalkanı misyonu görüyor. Daha sonra roket motorları kapatıyor ve akabinde karaya ya da okyanusta konuşlanmış otonom bir insansız hava aracına dikey iniş için son bir kere tekrar çalıştırıyor.

Dr. Metzger, SpaceX’in tekrar giriş yanığı olarak da bilinen süpersonik geri itiş araştırmaları üzerinde çalışan genç bir NASA mühendisi hakkında bir öykü paylaştı. Paylaşılan öykü, SpaceX’in bir uzay roketini başarılı bir halde nasıl indireceğini bulmaya çalıştığı birinci vakitlerde, yani 2013 ile 2015 yılları arasında gerçekleşen kısa bir sohbetten bahsediyor.

Genç mühendis, “NASA’da bunu incelemek için planlanmış büyük bir programımız vardı. Çok sayıda bilgisayar simülasyonuyla başlayacaktık. Daha sonra yüksek süratli bir tren vagonuna bir itici takacak ve dumanı hareket istikametine gerçek fırlatacaktık. Akabinde da yüksek irtifa balonlarından roket bırakacaktık” diyor.

Bu açıklamadan net bir biçimde görüldüğü üzere, rastgele bir biçimde gerçek bir roket ile süpersonik geriye gerçek itme teşebbüsünde bulunmadan evvel çok uzun bir süreç yürütülecekti. Hasebiyle bunun aslında hiç gerçekleşmemesi şaşırtan değil, fakat bu araştırmanın gerçekleşmemesi, SpaceX’in çalışma biçiminden kaynaklanıyor: “Ama sonra Elon Musk gidip denedi ve işe yaradı! Bu yüzden NASA tüm programımızı iptal etti.”

Metzger’in de işaret ettiği üzere SpaceX’in roketi başarılı bir biçimde indirmesine bile gerek yoktu. Aracın yavaşlayıp inançlı bir biçimde atmosfere geri dönebilmesi bile süpersonik geri itiş fikrinin uygulanabilir olduğunu kanıtlamak için kafiydi.

SpaceX, birinci Falcon 9’u Aralık 2015’te Cape Canaveral kıyısına başarılı bir biçimde indirmeyi başardı. Birinci başarılı insansız hava aracı inişi yalnızca birkaç ay sonra gerçekleşti. O vakitten beri SpaceX, kimileri başarısız olsa da çok sayıda roketi başarılı bir halde yeryüzüne geri indirdi ve bu da uzay uçuşlarının fiyatının değerli ölçüde düşmesini sağladı. NASA ise, çok daha evvel düşündüğü bir fikri, uğraşmak zorunda olduğu formaliteler nedeniyle Musk’a kaptırmış oldu.

Oyun Haberleri

0 Kullanıcı Oyu ( 0 out of 0 )

Değerlendirme

– Advertisement – LoL RP Oyuneks
Yazar

– Advertisement –
LoL RP Oyuneks